Bu gün Türk Dövlətləri Təşkilatı siyasi, iqtisadi və geosiyasi baxımdan yeni güc mərkəzinə çevrilmək yolunda mühüm mərhələyə qədəm qoyur. Qazaxıstanın qədim Türküstan şəhərində keçirilən Türk Dövlətləri Təşkilatının Dövlət başçılarının qeyri-rəsmi Zirvə görüşü də məhz bu baxımdan xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Bu görüş türk dövlətlərinin gələcəyə dair ortaq iradəsinin nümayişidir.
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin Zirvə görüşündəki çıxışı isə həm siyasi məzmunu, həm strateji mesajları, həm də emosional yükü ilə diqqət çəkdi. Dövlət başçısının “Ailəmiz olan Türk dünyası XXI əsrin nüfuzlu geosiyasi güc mərkəzlərindən birinə çevrilməlidir” fikri əslində bütün çıxışın əsas mahiyyətini ortaya qoyurdu. Bu, artıq sadəcə arzunu ifadə edən cümlə deyil, real geosiyasi hədəfin açıq bəyanıdır.
Cənab Prezidentin çıxışında diqqət çəkən ən mühüm məqamlardan biri Türk Dövlətləri Təşkilatının artıq formal əməkdaşlıq platformasından çıxaraq praktik və strateji əməkdaşlıq modelinə keçməsidir. Xüsusilə rəqəmsal inkişaf, süni intellekt, nəqliyyat dəhlizləri və kommunikasiya layihələri ilə bağlı səsləndirilən fikirlər göstərir ki, türk dövlətləri gələcəyin çağırışlarını birlikdə qarşılamaq niyyətindədir.
Onun “Türk dövlətləri bu prosesdə ön sıralarda yer almalıdır” fikri təsadüfi deyildi. Dünya sürətlə dəyişir, texnologiya yeni güc balansı yaradır və artıq iqtisadiyyat qədər rəqəmsal imkanlar da dövlətlərin qüdrət göstəricisinə çevrilir. Azərbaycan isə bu prosesdə təkcə iştirakçı yox, təşəbbüskar ölkə kimi çıxış edir. Milli Süni İntellekt Mərkəzinin yaradılması, Süni İntellekt Strategiyasının qəbul olunması, rəqəmsal suverenliyin gücləndirilməsi istiqamətində atılan addımlar ölkənin gələcəyə hesablanmış strateji siyasətindən xəbər verir.
Çıxışın digər mühüm istiqaməti isə Orta Dəhliz və Zəngəzur dəhlizi ilə bağlı idi. Dövlətimizin başçısı qeyd etdi ki, reallaşmaqda olan Zəngəzur dəhlizi Orta Dəhlizin əsas seqmentlərindən birinə çevriləcək. Bu, əslində türk dünyasının coğrafi parçalanmışlığını aradan qaldıracaq tarixi yolun anonsu idi. Zəngəzur dəhlizi təkcə yük daşımayacaq — o, türk dövlətlərini bir-birinə daha sıx bağlayacaq strateji körpüyə çevriləcək.
Türküstan Zirvə görüşündə verilən ən mühüm mesajlardan biri də birlik mesajı idi. Prezident İlham Əliyevin Şuşa ilə Türküstanın qardaşlaşmasını xüsusi vurğulaması olduqca rəmzi məna daşıyırdı. “Qədim şəhərlərimiz də xalqlarımız kimi qardaşdır” ifadəsi sadəcə poetik cümlə deyil, ortaq tarixin və ortaq taleyin siyasi manifesti kimi səsləndi.
Bu gün Türk Dövlətləri Təşkilatı artıq regional əməkdaşlıq çərçivəsini aşmağa başlayır. Enerji, nəqliyyat, rəqəmsal inkişaf, təhlükəsizlik və iqtisadi inteqrasiya istiqamətində atılan addımlar göstərir ki, türk dünyası yeni dünya düzənində öz yerini müəyyənləşdirmək niyyətindədir. Azərbaycan isə bu prosesdə həm siyasi iradəsi, həm təşəbbüsləri, həm də strateji layihələri ilə aparıcı rol oynayır.
Qazaxıstanda verilən mesaj aydındır: Türk dünyası artıq keçmişin romantik xatirəsi deyil, gələcəyin real geosiyasi gücüdür. Bu güc isə yalnız ortaq tarixdən deyil, ortaq maraqlardan, ortaq layihələrdən və ortaq gələcək hədəflərindən doğur.

Elnarə Akimova,

Milli Məclisin deputatı,
YAP İdarə Heyətinin üzvü,
Filologiya elmləri doktoru

Bu gün, 19:04 17