Məlum olduğu kimi sabah ABŞ-ın paytaxtı Vaşinqtonda Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev və Ermənistanın Baş Naziri Nikol Paşinyan arasında növbəti yüksək səviyyəli görüş baş tutacaq. Görüş ABŞ Prezidenti Donald Trampın təşəbbüsü ilə keçiriləcək və regional baxımdan olduqca mühüm əhəmiyyət daşıyır.

Bu görüş həm Azərbaycan-Ermənistan münasibətlərində, həm də bütövlükdə Cənubi Qafqazda geosiyasi balansın dəyişməsinə səbəb ola bilər. Bəs, tərəflər sabah sülh sazişi imzalaya bilərmi? ABŞ bu prosesi niyə indi fəallaşdırır?
Ekspertlərin fikrincə, ABŞ rəhbərliyinin belə bir formatda təşəbbüs göstərməsi Rusiyanın regiondakı azalan təsirinə cavab olaraq qiymətləndirilə bilər. Qərbin Cənubi Qafqazda sülh təşəbbüsləri göstərməsi həm də bölgədəki iqtisadi və enerji marşrutlarının təhlükəsizliyini təmin etməyə hesablanıb.
Donald Trampın bu görüşə şəxsən zəmanət verməsi onu göstərir ki, Vaşinqton bu dəfə real nəticə əldə etmək niyyətindədir.
Gözləntilər yüksək olsa da, sabah sülh sazişinin tam imzalanması ehtimalı aşağıdır. Siyasi müşahidəçilər bu görüşü daha çox "prosesin yekunlaşmasına aparan son mərhələlərin başlanğıcı" kimi dəyərləndirirlər.
Azərbaycan üçün əsas şərt – ölkənin suverenliyinin tanınması və ərazi bütövlüyünə hörmətin sənəddə açıq şəkildə qeyd olunmasıdır. Ermənistan isə Zəngəzur dəhlizi və sərhəd xəritələri ilə bağlı bəzi detallarda ehtiyatlı mövqe tutur.
Sülhə aparan yol xəritəsinin razılaşdırılması;
Texniki komitələrin yaradılması və sərhədin delimitasiyası üzrə müzakirələr;
Əsir mübadiləsi, mina xəritələri və kommunikasiya xətlərinin açılması kimi humanitar məsələlərdə irəliləyiş;
ABŞ-ın tərəflərə zəmanətçi kimi çıxış etməsi ehtimalı.
Görüş hansı dövlət qazanan tərəf olacaq?
Azərbaycan – Əgər proses uğurla başa çatsa, Naxçıvanla quru əlaqə təmin edilə bilər. Sülh sazişi ilə Qarabağ məsələsi də tam bağlana bilər.
Ermənistan – Blokadadan çıxmaq, yeni regional əməkdaşlıq imkanları əldə etmək fürsəti yaranır.
ABŞ – Rusiyanın zəifləmiş təsirini kompensasiya edərək regionda siyasi və iqtisadi nüfuzunu artırır.

Nəticədə, Vaşinqtonda keçiriləcək sabahkı görüş, bölgədə on illərlə davam edən münaqişənin sülh yolu ilə tam bağlanması üçün tək-tək tarixi fürsətlərdən biri ola bilər. Sənəd imzalanmasa belə, prosesin son mərhələyə keçməsi ehtimalı çox yüksəkdir.
Bu, həm Qafqaz dövlətləri üçün, həm də bütövlükdə regionun gələcəyi üçün sabitlik və rifah imkanlarının artması deməkdir.

Mənbə: Sumqayit.tv Analitik şobə